groeten uit .... zeewolde
Door Allard Kalff, vrijdag 31 augustus om 11 20
Dit staat vandaag in dagblad "De Pers". Geen vrinden van Victor denk ik. Maar wel een apart verhaal.
Victor Muller is de grote man achter sportwagenfabrikant Spyker. Zijn jongensdroom lijkt echter op een drama uit te lopen. Muller zelf waant zich echter nog steeds een geslaagd tycoon.
De wondere wereld van Spyker Je kunt veel van Spyker zeggen, maar zeer zeker niet dat het een saai bedrijf is. De sportautoproducent annex Formule 1-renstal is zelfs een onuitputtelijke bron van verhalen die zich afspelen in de periferie van de grootste kijkersport ter wereld. Terwijl het bedrijf langzaam maar zeker een diepe afgrond tegemoet treedt, vechten hoofdrolspelers Victor Muller en Michiel Mol elkaar tussen de brullende motoren en de pitspoezen de tent uit.
Wie niet beter weet, denkt dat dit de achterflaptekst van een spannend jongensboek is. Niet dus. Het door geldzorgen geplaagde Spyker, dat vandaag zijn halfjaarcijfers bekend maakt, is inderdaad het toneel geworden van een van de vermakelijkste soaps uit de Nederlandse bedrijfsgeschiedenis. Vervelend is wel dat medewerkers, aandeelhouders, schuldeisers en klanten liever een ander scenario zouden uitwerken.
Iemand die maar moeilijk kan wennen aan de nieuwe omstandigheden is de kleurrijke hoofdrolspeler en oprichter van het bedrijf, de voormalige CEO Victor Muller. Aan het begin van dit jaar profileerde de privé met schulden overladen Muller zich bij een select publiek met de aankoop van een Ferrari 250 Monza Scaglietti Spyder. ‘Een Carrera Panamericana, één van de vier’, verduidelijkte de autoverzamelaar Muller in april tijdens een Ferrari-rally. Geschatte aanschafwaarde van zijn nieuwe pronkstuk: 3 miljoen euro. Ook toen werd ook al menig insidervoorhoofd gefronst, want hoe kon Muller zich deze aankoop in hemelsnaam veroorloven? De verzamelwoede van Muller geeft de buitenwereld in elk geval de indruk dat hij nog steeds een groot succes is.
De uitstraling van succes, persoonlijk en bedrijfsmatig, betekent veel, zo niet alles voor Muller. Getuige ook zijn uitspraak in het jaarverslag van 2006: ‘First and foremost I want the Spyker name to be associated with success.’
Op 07-07-07 treedt Muller voor de tweede keer in het huwelijk. Op grandioze wijze. Vrienden, zakenrelaties en familie worden uitgenodigd om naar Engeland toe te komen. In de buurt van het circuit van Silverstone, waar dat weekeinde de grand prix Formule 1 wordt verreden, geeft hij zijn jawoord.
Op zijn bruiloft nabij Silverstone boden zijn oude partners bij kledingbedrijf McGregor, Ben Kolff en Jeroen Schothorst, hem een replica aan van zijn nieuwste aankoop: een motorjacht. ‘Je wilt immers naar je schip kunnen kijken’, zegt Schot-horst. ‘Ook als je niet aan het varen bent.’
Het schip, de Avante ligt nu nog in Boca Raton in Florida. Lengte: 35,4 meter. Prijs: 2,4 miljoen euro. Met vier man personeel, verzekering, liggeld en onderhoud, is Muller naar schatting nog eens 800.000 euro per jaar kwijt. Precies de nettowinst van Spyker over 2006 of meer dan vier keer zijn bruto-jaarsalaris. ‘Victor is knettergek,’ zegt een zakenvriend van Muller. ‘Hij heeft zoveel schulden en hij doet of er niets aan de hand is’
Muller etaleert ook bij de keuze van zijn varende paleis weer zijn hang naar geschiedenis en zijn waardering voor het betere Hollandse handwerk. Het schip, dat ooit de naam The Highlander droeg, gleed eind jaren zestig bij de vermaarde Nederlandse scheepswerf De Vries van de helling. Opdrachtgever was de schatrijke New Yorkse uitgever Malcolm Forbes. Forbes stond, net als Muller nu, bekend om zijn uitbundige levenstijl en een daarmee samenhangend uitgavenpatroon. De intieme feesten en partijen die hij op het jacht organiseerde zijn legendarisch geworden. Koningen, ministers, presidenten en hun aanhang frequenteerden met de belangrijkste vertegenwoordigers van corporate Amerika het schip van de Forbes familie.
‘Men who never get carried away, should be’, sprak Forbes. Die woorden zouden ook uit de mond van Muller afkomstig kunnen zijn. Hij laat zich niet alleen door zijn eigen dromen meeslepen, Muller is er vooral een ster in anderen met zich mee te slepen. Ook al moet hij daar zo nu en dan zijn fantasie voor aanspreken.
Dat brengt hij bij het bedrijf Spyker met verve in de praktijk. Sinds hij bij het bedrijf betrokken is, wordt de autofabrikant ‘gepopcorned’, zoals mede-oprichter Maarten de Bruijn het noemde in een documentaire van Netwerk. ‘In de kern was het een goed bedrijf’, zegt hij. ‘Alleen is Spyker te snel uit zijn verband gerukt. Zoiets moet je opbouwen, niet opblazen.’
De Bruijn doelt op de enorme productieplannen die Muller sinds zijn aantreden als bestuursvoorzitter van Spyker de wereld in slingert. De rasverkoper weet in 2004 op papier 99 Spykers te verkopen, een aantal dat de fabriek in Zeewolde op dat moment nooit aankan: dat jaar worden er 31 Spykers geproduceerd. Het wordt De Bruijn allemaal te veel en hij keert niet meer terug bij het bedrijf. Muller heeft er in eerste instantie een sluitende verklaring voor: de geestelijk vader van Spyker zou vakantie hebben opgenomen en wel voor drie maanden. Begin maart tijdens de autoshow in Genčve beweert Muller nog dat er niets aan de hand is, maar nog geen maand later moet hij die uitspraak alweer terugnemen: De Bruijn zit al sinds december 2004 thuis en komt niet meer terug bij Spyker, wegens ‘verschil van inzicht over het te voeren beleid’. Het zal niet de laatste keer zijn dat Muller een uitspraak moet herroepen.
Een jaar later op de autoshow in Genčve beleeft Muller zijn finest hour. Hij presenteert Spykers Super Sports Utility Vehicle (SSUV) D12 Peking to Paris en kondigt en passant de opening aan van de tweede productielijn die eind 2007 klaar moet zijn. Daarop moet de SSUV gebouwd worden. De SSUV scoort goed in de pers en de koers van de Spykeraandelen schiet van 10 naar 22,35 euro, een hoogte die daarna nooit meer gehaald wordt. In het eerste kwartaalbericht van 2006 meldt Muller dat er 120 SSUV’s verkocht zijn. De kopers komen volgens Muller uit het Midden-Oosten, Rusland en China. ‘Tot mijn verbazing hebben we er zelfs acht uit Nederland’, zegt Muller. Maar voorlopig zullen ze niet op de weg te zien zijn. Het begin van de productie staat officieel aan het eind van dit jaar gepland. Welingevoerde bronnen beweren echter dat dat ‘zeker eind 2008’ wordt.
In 2007 op de autoshow in Genčve herhaalt Muller zijn mediatrucje. Hij straalt bij een nieuwe wereldpremičre: die van de Batmanmobiel C12 Zagato. Een half jaar later verspreekt commissaris Hessel Lindebergh zich echter in een interview met HP/De Tijd. De productie van de Zagato wordt voorlopig op de lange baan geschoven.
Als het gaat om Mullers handel in aandelen Spyker, is ‘verspreken’ wel een heel groot eufemisme. Eind mei dit jaar treedt hij af als bestuursvoorzitter van Spyker. Hij is net bezig met het rijden van de Mille Miglia, een race met klassieke auto’s door Italië en meldt zijn medecoureurs: ‘Ik ben blij dat ik van dat gezeik af ben.’ Hij wil meteen ook wat aandelen kwijt, maar bezweert dat hij de aandelen die hij overhoudt niet zal verkopen.
Nog geen twee maanden later verkoopt Muller 36.270 aandelen die hem 221.609 euro opleveren.
Inmiddels zit niet alleen Muller zelf krap bij kas, maar heeft ook Spyker moeite met het betalen van rekeningen. Autobouwer Karmann, verzekeraar Zürich en bandenleverancier Dunlop/Goodyear: allemaal wachten ze op betaling van hun rekeningen. ‘Allemaal gelul’, beweert Muller als hij met de liquiditeitsproblemen van zijn concern wordt geconfronteerd.
De liquiditeitsproblemen bij Spyker zijn nu zo groot dat alleen de verkoop van het Formule 1-team de gaten moet gaan dichten. ‘Binnen enkele weken moet het team verkocht zijn’, zegt een welingevoerde bron. ‘Waarschijnlijk lukt het om het team met een winst van 8 ŕ 10 miljoen van de hand te doen. Dan kan de autofabriek weer een tijdje vooruit. Anders wordt het een hele lastige zaak.’
Spyker lijkt zinkend en de mooie verhalen van Muller zullen daar weinig meer aan kunnen veranderen. Een voordelige verkoop van de Formule 1-renstal zou op korte termijn uitkomst bieden. Eén voordeel voor Muller: zijn gedroomde schip beschikt wél over reddingsboten.
